De uitdaging
De Lekdijk zorgt voor de waterveiligheid in Midden- en West-Nederland, maar kan die functie in de toekomst mogelijk niet meer optimaal uitvoeren.
De Lekdijk zorgt voor de waterveiligheid in Midden- en West-Nederland, maar kan die functie in de toekomst mogelijk niet meer optimaal uitvoeren.
Het waterschap startte het programma Sterke Lekdijk en riep voor twee deeltrajecten de hulp in van Arcadis en Sweco.
Door de dijkversterking en gekoppelde initiatieven is het gebied straks weer optimaal beschermd en profiteert het van maatschappelijke meerwaarde.
De Lekdijk tussen Schoonhoven en Amerongen is van groot belang voor de waterveiligheid in Midden- en West-Nederland. Zonder deze waterkering overstroomt een aanzienlijk deel van dit gebied. Bovendien heeft de dijk een belangrijke functie voor verkeer en recreatie in de regio. Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden (HDSR) is er dan ook alles aan gelegen om de Lekdijk in optimale staat te houden. Uit onderzoek bleek echter dat een groot deel van de dijk aan versterking toe is. Dit resulteerde in het programma Sterke Lekdijk, dat een totale lengte van 55 kilometer omvat. Voor twee deeltrajecten riep het waterschap de hulp in van Arcadis en ingenieursadviesbureau Sweco, die voor deze projecten samen optrekken.
Het gaat om de trajecten Wijk bij Duurstede-Amerongen (WAM, 11 kilometer) en Salmsteke-Schoonhoven (SAS, 8 kilometer). Tijdens de inmiddels afgeronde verkenningsfase bekeken we op welke manieren we de opgave konden aanpakken en formuleerden we per traject een voorkeursalternatief. Daarbij hielden we onder meer rekening met de wensen vanuit de omgeving, duurzaamheid en innovatie en bestaande waarden als natuur en archeologie. Het deeltraject Salmsteke-Schoonhoven zit inmiddels in de planuitwerkingsfase, waarin we het voorkeursalternatief samen met de aannemer verder uitwerken tot een concreet dijkontwerp. Voor het traject Wijk bij Duurstede-Amerongen is de planuitwerkingsfase afgerond en gaat de aannemer verder met de realisatie. Voor dit traject coördineert Arcadis alleen nog het archeologische proefsleuvenonderzoek.
Wat het programma Sterke Lekdijk uniek maakt, is dat de aannemer al in de planuitwerkingsfase deel uitmaakt van het projectteam en niet pas in de realisatiefase aan de slag gaat. In deze bijzondere samenwerking richt de aannemer zich met name op het uitwerken van het technische ontwerp, ondersteund door technische adviseurs van Arcadis en Sweco. Daarbij onderzochten we onder meer de toepassing van benthonietmatten bij het traject WAM om ‘piping’ tegen te gaan. Piping is een faalmechanisme bij dijken, waarbij water met zanddeeltjes onder de dijk doorstroomt. Ook is met nieuwe rekentechnieken de veiligheidsopgave voor het faalmechanisme ‘macrostabiliteit binnenwaarts’ (dan verzakt de dijk aan de binnenkant) voor een belangrijk deel verkleind. Hierdoor zijn de CO2-uitstoot en kosten eveneens sterk verminderd. Ook verzorgen wij het omgevingsmanagement, voeren we onderzoeken uit om milieueffecten in beeld te brengen en bereiden we de vergunningen en het projectplan Waterwet/Projectbesluit voor. In dit dynamische proces doen zich voortdurend nieuwe uitdagingen voor, zoals de nieuwe wetgeving en regels die voortkomen uit de Omgevingswet. Bij Wijk bij Duurstede coördineren we bovendien belangrijk archeologisch onderzoek. Dit gebied kent een rijke historie, waarvan resten mogelijk nog in de grond te vinden zijn. Om te voorkomen dat historische waarden verloren gaan, staat een archeologisch proefsleuvenonderzoek in de planning.
De programmatische aanpak door het waterschap blijkt onder meer uit de intentie om de deelprojecten van elkaar te laten leren. Hoewel we als Arcadis-Sweco niet betrokken zijn bij de overige vijf projecten, wisselen we zoveel mogelijk informatie en ervaringen met elkaar uit. Een goed voorbeeld is stikstof, een gevoelig onderwerp waarover we voor het traject Wijk bij Duurstede-Amerongen al de nodige kennis opdeden. Daar maken we vervolgens gebruik van voor het traject Salmsteke-Schoonhoven. We profiteren daarbij ook van de veelomvattende expertise en disciplines in onze eigen organisaties, wat een belangrijke meerwaarde is voor onze opdrachtgever en de andere partners.
Met deze dijkversterking zorgt HDSR ervoor dat de dijk ook in de toekomst de nodige bescherming biedt en voldoet aan de nieuwste veiligheidsnormen. Tegelijkertijd wil het waterschap de dijkversterking gebruiken om maatschappelijke meerwaarde te realiseren. Daarbij gaat het onder meer om natuurontwikkeling, het verbeteren van recreatieve waarden en landschapsverbetering. Zo zijn bewoners en gebruikers in Midden- en West-Nederland straks niet alleen optimaal beschermd tegen overstromingen, maar profiteert de directe omgeving ook van een mooi, gezond en leefbaar gebied.
Ga voor uitgebreide informatie over het programma naar de speciale website van Waterschap Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden.